သန္း၀င္းလႈိင္
ဇူလုိင္ ၂၂၊ ၂၀၁၂
ျမန္မာမ်ားထဲမွ
ေခတၱဘုရင္ခံအျဖစ္ ၄ လခန္႔ တာဝန္ယူခဲ့သူ ဒိုင္အာခီႏွင့္ ၉၁
ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္တြင္ ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး၊ ပညာ ေရးဝန္ႀကီး၊
အထက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ၊ ဟိုက္ကုတ္တရားသူႀကီးအျဖစ္ ထိပ္တန္းရာထူးမ်ားရယူခဲ့ေသာ
ၿဗိတိသွ်အလိုေတာရိ္ ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရး သမားႀကီး ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးကို ၁၈၇၁
ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ အဂၤါေန႔တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕၌ အဖ
ဘလုပ္ကုမၸဏီစာေရးႀကီး ဦးခင္၊ အမိ ေဒၚရင္တို႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။
တစ္ဦးေသာသား ျဖစ္သည္။ ေဂ်ေအ၏အရွည္ေကာက္မွာ Joseph Augustus ျဖစ္သည္။
ဖခင္ျဖစ္သူဦးခင္မွာ လယ္တီဦးဝါယမ (အဂၢမဟာပ႑ိတ ဆရာၿမိဳ႕) တည္ေထာင္ေသာ
ဗုဒၶသာသနာ ျပဳ “ဓမၼသာဝနအသင္း” ၏ ဥကၠဌျဖစ္ ၿပီး ထိုေခတ္ ကုန္သည္ေလာကတြင္
ၾသဇာႀကီးမားထင္ရွားခဲ့သူျဖစ္သည္။ ဖခင္ဘက္မွအဘိုးမွာ ျမန္မာမင္းလက္ထက္တြင္
“ကတိုးဇာႀကီး ေခၚ ၁၂ ၿမိဳ႕ပိုင္” ၿမိဳ႕စားတစ္ဦး ျဖစ္သည္။
မိခင္ဘက္မွအဘိုးမွာ ဒုတိယအဂၤလိပ္-ျမန္မာစစ္အၿပီး နယ္ျခားဝန္ေထာက္အျဖစ္
အမႈထမ္းခဲ့သည့္ ဦးေက်ာ္ ျဖစ္သည္။
ငယ္စဥ္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စိန္႔ေပါလ္ေက်ာင္း (အထက ၆ ဗိုလ္တေထာင္) ၌
စတင္ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ၁၈၈၄ ခုႏွစ္ အသက္ ၁၃ ႏွစ္ အရြယ္တြင္
စိန္႔ေပါလ္ေက်ာင္းမွ အင္းထရင့္စာေမးပြဲ (၁၀ တန္း) ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။
စေကာလားရွစ္ (ပညာသင္ဆု)ရရွိ၍ ရန္ကုန္ေကာလိပ္၌ ဆက္လက္ ပညာသင္ၾကားၿပီး ၁၈၈၆
ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလန္သို႔ ပညာသင္သြားေရာက္၍ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္ လန္ဒန္မက္ထရစ္ ေအာင္၍
I.C.S စာေမးပြဲအတြက္ စိန္႔ေမ ရီေကာလိပ္၊ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္၊
ဘရပ္ဆဲေကာလိပ္တို႔၌ ဆက္သင္ၾကားခဲ့သည္။ I.C.S စာေမးပြဲေျဖဆိုေနစဥ္
က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕ ယြင္းကာ မူးလဲရာမွ ဆက္မေျဖျဖစ္ေတာ့ေခ်။ လန္ဒန္ဂေရအင္း
ဥပေဒသင္တန္းေက်ာင္းမွ ဘာရစ္စတာ (Barrister at Law) ေခၚ ဝတ္လံု
ဘြဲ႕ရရွိခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ အဂၤလန္တြင္
အဂၤလိပ္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးႏွင့္အိမ္ေထာင္က်၍ စာနယ္ဇင္းမ်ားတြင္
ေဆာင္းပါးမ်ားေရးၿပီး အ သက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္
ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ေရာက္လာခဲ့သည္။
၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္တိုင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ဝတ္လံုေတာ္ရအျဖစ္
အသက္ေမြးသည္။ ၁၉၁၁ တြင္ ယိုးဒယား (ထိုင္း) သို႔ အမႈလိုက္သြားရာမွ
ယိုးဒယားရွိ ၿဗိတိသွ်သစ္ကုမၸဏီတြင္ ဥပေဒအၾကံေပးအျဖစ္ေဆာင္ ရြက္သည္။
ယိုးဒယားတြင္ေနထိုင္စဥ္ ယိုးဒယားႏိုင္ငံဖြား ေဒၚေမႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ကာ
သမီးတစ္ေယာက္ထြန္းကားခဲ့သည္။ ၁၉၁၄ တြင္ ျမန္မာျပည္သို႔ျပန္၍
ဝတ္လံုေတာ္ရအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရသည္။ ၁၉၁၇ တြင္ ဘုရင္ခံ၏ အတိုင္ပင္ခံအျဖစ္
ခန္႔အပ္ျခင္းခံရသည္။
၁၉၂၀ ျပည္ႏွစ္ဝန္းက်င္တြင္ အင္ဒီပင္းဒင့္ပါတီ ေခၚ ေရႊေတာင္ၾကားပါတီကို
ေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ဗဟန္းရပ္ ေရႊေတာင္ၾကား
(ဂိုးလ္ဒင္းဗယ္လီ) တြင္ ေနထိုင္သည့္ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ၊ အိႏၵိယ၊
တရုတ္ကုန္သည္မ်ား စသည့္အထက္တန္းလႊာမ်ားပါဝင္ကာ အဂၤလိပ္အလိုေတာ္ရိပါတီအျဖစ္
လူသိ မ်ားသည္။ ပါတီ၏အမည္ကို ျမန္မာလြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕၊ အင္ဒီပင္းဒင့္ပါတီ၊
တိုးတက္ေရးပါတီဟူ၍ အမ်ဳိးမ်ဳိး အမည္တပ္ထားေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲတြင္
ဝင္ေရာက္ၿပီးအမတ္္လုပ္ျခင္း၊ နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရေပးသမွ် ရာထူး မ်ားကို
လက္ခံရယူၿပီး လႊတ္ေတာ္အတြက္ အဂၤလိပ္အႀကိဳက္လုပ္ငန္းမ်ား
အေကာင္အထည္ေဖၚခဲ့သည့္ပါတီသာျဖစ္သည္။
၁၉၂၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၇ ရက္ေန႔တြင္
ၿဗိတိသွ်ပါလီမန္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံကို
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတိုးျမႇင့္ေပးသင့္၊မေပးသင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္
အိႏၵိယဥပေဒျပဳေကာင္စီဥကၠဌ ဆာေအဖရက္ဒရစ္ဝိႈက္ (Sir A. Frederick Whyte)
ဥကၠဌအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ေသာ ဝိႈက္ေကာ္မတီလာေရာက္စဥ္ အစစ္ေဆးခံ၍ ဒိုင္အာခီ
အုပ္ခ်ဳပ္ (ပူးတြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရး) ကို လက္ခံခဲ့သည္။
၁၉၂၃ ဇန္နဝါရီ ၂ တြင္ ဆာဟာကုတ္ဘတၱလာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔
ေရာက္ရွိလာၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆံုးဘုရင္ခံရာထူးတြင္ တာဝန္ထမ္း ေဆာင္၍
ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေခၚ ပူးတြဲတာဝန္ခံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး
အစိုးရအဖြဲ႕ကိုဖြဲ႕စည္းခဲ့ရာ ေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ငါးေထာင္စားသစ္ေတာ
ေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ၁၉၂၃ မွ ၁၉၂၄ ထိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ၁၉၂၄
ႏိုဝင္ဘာလ ၁၂ တြင္ သစ္ေတာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဂ်ေအ ေမာင္ႀကီးသည္
တရားရံုးခ်ဳပ္တရားသူႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရသည့္အတြက္ သစ္ေတာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
ရာထူးကို ဝတ္လံုေတာ္ဦးပု (ေရႊက်င္)အား လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။
၁၉၂၅ ႏိုဝင္ဘာ ၁၇ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္
ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနည္းစနစ္အရ ဒုတိယအႀကိမ္ဥပေဒ ျပဳလႊတ္ေတာ္
အမတ္ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပ ခဲ့ရာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဂ်ေအေမာင္ႀကီး ႀကီးမွဴးေသာ
အင္ဒီပင္းတင့္ပါတီ (Independent Party) ေခၚ ေရႊေတာင္ၾကားပါတီ (Golden
Valley Party) သည္ အမတ္ ၂၀ ေက်ာ္ အေရြးခံရသည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၂၆ ဇြန္လ ၂၃
တြင္ ေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕၌
ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရသည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၂၇ ဇန္နဝါရီ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ K.C.I ေခၚ ဆာ (Sir)ဘြဲ႕ ခ်ီးျမွင္ခံရကာ “ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီး” ျဖစ္ လာသည္။
၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၂ ရက္ေန႔ ဘုရင္ခံ ဆာခ်ားလ္အင္းနစ္ (Sir Charles
Innes) သည္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕သို႔ ခြင့္ ၄ လယူ၍ ေခတၱျပန္ခဲ့သည္။
၎ခြင့္ယူစဥ္ကာလအတြင္း ျမန္မာမ်ားကို ႏွစ္သိမ့္ေသာအားျဖင့္ လန္ဒန္အစိုးရက
ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးကို ေခတၱဘုရင္ခံ ခန္႔အပ္ထားခဲ့ သည္။ ေခတၱပင္ျဖစ္ေစေတာ့
ျမန္မာမ်ားထဲမွဘုရင္ခံ ခန္႔အပ္ခံရသူျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အဂၤလိပ္အလိုေတာ္ရိမ်ားက
ဂုဏ္ယူခဲ့ၾကသည္။ သို႔ ရာတြင္ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ၄ လတာမွ်
ဘုရင္ခံတတ္၍လုပ္ရတုန္းမွာပင္ သုပဏၰကဂဠဳနရာဇာဘြဲ႕ခံ ဆရာစံဦးေဆာင္ေသာ
ေတာင္သူလယ္သမားအေရးေတာ္ပံုႏွင့္ ဝင္တိုးခဲ့ရသည္။
၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ တြင္ ေခတၱဘုရင္ခံ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္
သယာဝတီၿမိဳ႕သို႔ တိုင္းခမ္းလွည့္လည္ရင္းေရာက္ရွိခဲ့ သည္။ အရာရွိမ်ား၊
သူႀကီးမ်ားကို ဆုခ်ီးျမွင့္သည့္ ဒါဘာပြဲေခၚ မင္းပြဲသဘင္က်င္းပခဲ့၏။
ၿမိဳ႕ပရိသတ္၊ ရြာသူရြာသားပရိသတ္ စည္ကား၏။ ရြာလူထုက
ျမန္မာလူမ်ဳိးစစ္စစ္ဘုရင္ခံသည္ ျမန္မာလယ္သမားမ်ား၏ ဒုကၡကိုျမင္ကာ
အခြန္ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးမည္။ ေကာက္ခံျခင္းကို အနည္း ဆံုးဆိုင္းငံ့ေပးမည္ဟု
သတင္းေကာင္းေပးလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ၾကသည္။ အသနားခံလႊာမ်ားကိုလည္း
တင္သြင္းၾကသည္။ ထို႔ျပင္ သာယာ ဝတီနယ္တြင္ အစိုးရစစ္တပ္မ်ားက ေက်းရြာမ်ားအား
မတရားႏိွပ္စက္မႈမ်ားကို ေက်းရြာသားတို႔က တိုင္တန္းခဲ့ၾက၏။
ေခတၱဘုရင္ခံ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးက “အစိုးရစစ္တပ္မ်ားက ေက်းရြာမ်ားကို
ႏိွပ္စက္သည္ဟု အစိုးရအားတိုင္တန္းေသာအခါ ေလွ်ာက္ လႊာမ်ားကိုရေၾကာင္း၊
အခြန္ေတာ္မေပးဘဲေနလွ်င္ ဤသို႔ပင္ခံရလိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တႆေမဓႏွင့္
လူခြန္ကို အစိုးရကဖ်က္သိမ္းရန္ မၾကံရြယ္ေၾကာင္း၊ အခြန္ေတာ္ကို
အခ်ိန္မွန္မွန္ ေကာက္ခံမည္။ မရလွ်င္ အာဏာစက္ကိုသံုးမည္”ဟု ျပတ္သားစြာ
ေျပာၾကားခဲ့၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ဆရာစံဦးေဆာင္ ေသာ
ေတာင္သူလယ္သမားအေရးေတာ္ပံုႀကီးသည္ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔ေတြင္
ေပၚေပါက္လာခဲ့ရာ ခြင့္ျပန္ေနေသာ ျမန္မာဘုရင္ခံ ဆာခ်ားလ္စ္ဒင္းနစ္သည္
ခြင့္မေစ့မီ အျမန္ျပန္လာ၍ ၁၉၃၁ ဇန္နဝါရီ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးထံမွ
ျမန္မာဘုရင္ခံတာဝန္ကို ျပန္လႊဲေျပာင္းယူခဲ့သည္။
ေဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ၉၁ ဌာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေခတ္တြင္ ၁၉၃၂ မွ ၃၄ ထိ
သစ္ေတာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၃၃ မွ ၃၄ ခုႏွစ္ထိ
ပညာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္လည္းေကာင္း ပူးတြဲတာဝန္ယူခဲ့သည္။
၁၉၃၂ ႏိုင္ဝင္ဘာ ၉ တြင္က်င္းပခဲ့ေသာ စတုတၱအႀကိမ္
ဒိုင္အာခီဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီး၏ ေရႊေတာင္
ၾကားပါတီသည္ မ႐ႈမလွ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ၁၉၃၃ ဇန္နဝါရီ ၁၄ တြင္ ေလးႀကိမ္ေျမာက္
ဒိုင္အာခီအစိုးရဖြဲ႕စည္းခဲ့ရာ ဆာေဂ်ေအေမာင္ ႀကီးသည္ သစ္ေတာေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္
ဘုရင္ခံ၏ခန္႔အပ္ျခင္းခံရသည္။ ၁၉၃၄ ခုႏွစ္ ဥပေဒျပေကာင္စီအစည္းအေဝး၌
ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီး၏ “ဝိနယဓရ ဥပေဒၾကမ္း”ကို လက္ခံ သင့္၊မခံသင့္ေဆြးေႏြးရာ
မႏၱေလးစီပီခင္ေမာင္က ကန္႔ကြက္ခဲ့သည္။ ဘာသာေရးကိစၥ ဓမၼေၾကာင္းကို
ရဟန္းေတာ္မ်ားအား မလႊဲအပ္ဘဲ လူဝတ္ေၾကာင္တစ္ဦးကတင္သြင္း၍
ကန္႔ကြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဥပေဒၾကမ္းကိုမဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာ ဦးဘေဘ၊ ေဒါက္တာ
ဘေမာ္အပါအဝင္ အ မတ္ ၅၁ ဦးကကန္႔ကြက္၍ ဆာဦးဘႏွင့္ အမတ္ ၁၂ ဦးက
ေထာက္ခံခဲ့သည္။ အလယ္ေတာရဆရာေတာ္ ရွင္ေကာသလႅ၊ အရွင္အာဒိစၥဝံသႏွင့္
ထင္ရွားေသာ ဆရာေတာ္အခ်ဳိ႕ကေထာက္ခံခဲ့ၾကေသာ္လည္း ႏိုင္ငံအဝန္းမွ
သံဃာအမ်ားစုကကန္႔ကြက္၍ ဥပေဒၾကမ္းပ်က္ခဲ့ရသည္။ ဝိနယဓရ ဥပေဒၾကမ္းမွာ
ရဟန္းသံဃာမ်ားအမႈအခင္းျဖစ္လွ်င္ လူတရားရံုး၌မဆံုးျဖတ္ေစဘဲ
ရဟန္းဝိနည္းဓိုရ္မ်ားကဆံုးျဖတ္၍ ထိုဆံုး ျဖတ္ခ်က္ကို
တရားရံုးမွအတည္ျပဳေပးရန္ႏွင့္ တရားရံုးကုန္က်စရိတ္မ်ား
ကင္းလြတ္ခြင့္ရရန္ျဖစ္ေသာ္လည္း အမ်ားစုက လက္မခံ၍ ရႈံးနိမ့္ခဲ့
ရျခင္းျဖစ္သည္။
၁၉၃၄ ေဖေဖၚဝါရီ လ ၂၀ တြင္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝး၌ ဦးဘေဘႏွင့္
ေဒါက္တာဘေမာ္တို႔က အစိုး ရအဖြဲ႕ဝင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ
ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးႏွင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဝတ္လံုဦးေက်ာ္ဒင္တို႔ကို
အယံုအၾကည္မရွိ အဆိုတင္သြင္း၍ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။ ဒိုင္အာခီအုပ္
ခ်ဳပ္ေရးေခတ္တြင္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ဝန္ႀကီးမ်ားအား
ပထမဆံုးအႀကိမ္အယံုအၾကည္မရွိ အဆိုတင္သြင္းခံရျခင္းျဖစ္သည္။
၁၉၃၆ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၀ ရက္မွ ၁၄ ရက္အထိ
ျမန္မာႏိုင္ငံစီရင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈအက္ဥပေဒ (၉၁ ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရး) အရ
ပထမဆံုးက်င္းပေသာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ေရႊးေကာက္ပြဲ က်င္းပရာ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီး၏
ေရႊေတာင္ၾကားပါတီသည္ ႏွစ္ဦးသာ ေရြးခ်ယ္ခံရသည္။ သို႔ေသာ္
ဘုရင္ခံကေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္၍ ၁၉၃၇ မွ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္တိုင္
အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီ လ ၂၉
ရက္တြင္ ျမန္မာျပည္ကာကြယ္ေရးဥပေဒျပဌာန္းခဲ့၍ အထက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ
ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီး (ေရႊက်င္) ကို ဘုရင္ခံက ကာ ကြယ္ေရးတိုင္ပင္ခံအျဖစ္
ဇူလိုင္လ ၁၂ တြင္ခန္႔အပ္ေသာေၾကာင့္ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ၾသဂုတ္လ ၃၀ တြင္
အထက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌျဖစ္လာခဲ့သည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၂ မတ္ ၈ ရက္တြင္ အမွတ္ ၂၁၅ ဂ်ပန္ေျခလ်င္တပ္မႀကီးႏွင့္
ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ (B.I.A) တို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ဝင္ ေရာက္
သြားသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္
တြံေတးၿမိဳ႕မွတဆင့္ အထက္ျမန္မာျပည္သို႔ စစ္ေျပးအျဖစ္ခို လႈံခဲ့ရသည္။
ဒုတိယကမၻာစစ္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေရးမွအနားယူကာ ဘာသာေရးႏွင့္စာေပေရးရာမ်ားကို
ေလ့လာကာ ေအးခ်မ္းစြာေန ထိုင္ခဲ့သည္။
ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ငယ္စဥ္ကပင္ ဘာသာတရားကို ယံုၾကည္ေလးစားသူျဖစ္ၿပီး၊
ဇင္းက်ဳိက္ေတာင္၌ ႀကီးက်ယ္ခန္းနားေသာ တန္ ေဆာင္းႏွင့္ သံေတာင္ ၈ ေတာင္
(တစ္သံေတာင္လွ်င္ ၁၉ လက္မရွိ သည္)ရွိ တင္ပ်ဥ္ေခြရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးကို
ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခဲ့သည္။ ထို႔ျပည္ ဝိနည္းပိဋကတ္ေတာ္မ်ားကို က်နစြာေလ့လာ၍
ဆရာၿမိဳ႕ဦးေဆာင္ေသာ ပိဋကတ္ေတာ္ ျမန္မာျပန္မ်ား ပံုႏွိပ္ေရးအတြက္ အထူး
အကူအညီ ေပးခဲ့သည္။ ေခတၱဘုရင္ခံဘဝတြင္ ဘုရင္ခံအိမ္ေတာ္၌
သံဃာေတာ္မ်ားကိုပင့္၍ ဆြမ္းေကၽြးလွဴဒါန္းျခင္း၊ ဘုရင္ခံဘဝက သူ၏
ကိုယ္ရံေတာ္ဗိုလ္မွဴးအျဖစ္ ျမန္မာလူမ်ဳိး ကပၸတိန္ထြန္းလွေအာင္ကို
ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ထင္ရွားခဲ့သည္။
ျမန္မာျပည္၏ေခတၱဘုရင္ခံျဖစ္ခဲ့ေသာ ဆာေဂ်ေအေမာင္ႀကီးသည္ ၁၉၅၅ မတ္လ ၉ ရက္ တြင္ ဗဟန္းရပ္ ေရႊေတာင္ၾကားလမ္း ေနအိမ္၌ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။
ကုိးကား
၁။ ဦးေအးေမာင္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးသမိုင္း (စာေပေလာက စာအုပ္တိုက္၊ တတိယႀကိမ္ ၂၀၁၂။
၂။ ေမာင္ေဇယ်ာ၊ ျမန္မာလူေက်ာ္ ၁၀၀ (ပထမအုပ္) Unity စာေပ ပႀကိမ္ ၂၀၁၀။
၃။ ျမန္မာ့ရက္စဥ္သမိုင္း (ပထမတြဲ) သမိုင္းသုေတသနဦးစီးဌာန ပႀကိမ္ ၂၀၀၉။
http://moemaka.com/?p=25930
