ကထိန္ေခတ္ေတာ့ ကုန္သြားပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ မေန႕က ေဖ့ဘြတ္သံုးရင္း လွည္းကူးသား ဒကာတစ္ေယာက္က "
အရွင္ဘုရား ကထိန္ကိုဘယ္အခ်ိန္မွာ ခင္းရပါသလဲ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေက်ာ္မွာ ခင္းလို႕ရပါသလား ဘုရား၊
အခု တပည့္ေတာ္တို႔ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရံုးေရွ႕ ကားလမ္းမႀကီးမွာ ပေဒသာပင္ေတြ သီးၿပီး အလွဴခံေနလို႕ပါ"-ဟု ေမးျမန္းလာပါတယ္။ အဲဒီဒကာေမးျမန္းတာကို ေဖ့ဘြတ္ကေန သူနားလည္ႏိုင္သေလာက္ကို ခပ္တိုတိုပဲ ရွင္းျပလိုက္ပါတယ္။ အခုကေတာ့ အားလံုးသိရေအာင္ အက်ယ္ရွင္းျပလိုပါတယ္။
ကထိန္ဘယ္ကစသလဲဆိုရင္ ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္က စတာပါပဲ။ ကထိန္ဆုိတာ
ကထိနဆုိတဲ့ ပါဠိစကားကုိ ျမန္မာမႈျပဳၿပီး အလြယ္အသုံးထားတဲ့ ပါဠိပ်က္စကားလုံးပါ။ ခုိင္ၿမဲျခင္း၊
ၿမဲၿမံျခင္းလုိ႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ ဘယ္လိုခိုင္ျမဲတာလဲဆိုေတာ့ ပထမ၀ါဆုိ၀ါကပ္(၀ါဆုိလျပည့္ေက်ာ္
(၁)ရက္ေန႔ကစၿပီး သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ အထိ (၃)လတာ)
ျပဳေတာ္မူၿပီးၾကတဲ့ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား သကၤန္းလွဴဒါန္းၿပီး အဲဒီသကၤန္း ရရွိတဲ့ ရဟန္းေတာ္မ်ားဟာ
၀ိနည္းေတာ္မ်ားထဲက သိကၡာပုဒ္အခ်ိဳ႕ကုိ ကာလအပုိင္းအျခား တစ္ခုအေနနဲ႔
ကင္းလႊတ္ခြင့္ဆုိတဲ့ အက်ိဳးအာနိသင္ကုိ ေသခ်ာေပါက္ ခုိင္ခုိင္ၿမဲၿမဲ
ရေစႏုိင္တဲ့ အတြက္ ကထိန- ကထိန္လုိ႔ ဆုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကထိန္ခင္းတာဟာ
အ၀တ္သကၤန္းနဲ႔သာ ကထိန္ခင္းႏုိင္တဲ့ အလွဴျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီသကၤန္းကိုလည္း
ကထိန္သကၤန္း၊ ဒီအလွဴကုိလည္း ကထိန္အလွဴလုိ႔ ဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
ဘုရားအစရွိတဲ့
အရိယာသူေတာ္ေကာင္းေတြရဲ႕ ခ်ီးမြမ္းမႈကုိ ခံယူထုိက္တဲ့အတြက္ ဒီအလွဴကုိ
ကထိန္လုိ႔ ဆုိေၾကာင္း အ႒ကထာဆရာေတာ္မ်ားက ဖြင့္ဆုိၾကပါေသးတယ္။ သူတို႕ရဲ႕ အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့
၁။ သံဃာကုိ ရည္မွန္းၿပီး လွဴဒါန္းတဲ့
သံဃိကအလွဴ ျဖစ္ရျခင္း
၂။ အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ခ်က္ အတြင္းမွာသာ လွဴဒါန္းရတဲ့
ကာလဒါန အလွဴျဖစ္ျခင္း
၃။ တစ္ျခားပစၥည္း၀တၳဳမ်ား မဟုတ္ဘဲ အရဟတၱဓဇ ေခၚ
ရဟႏၲာတုိ႔ရဲ႕ အလံတံခြန္သဖြယ္ ျဖစ္တဲ့ အ၀တ္သကၤန္းနဲ႔သာ
ကထိန္ခင္းႏုိင္ျခင္း
၄။
ဒီအလွဴကုိ အေၾကာင္းျပဳၿပီး ရဟန္းေတာ္မ်ားအား ၀ိနည္းသိကၡာပုဒ္ အခ်ိဳ႕ကုိ
အခ်ိန္ကာလ တစ္ခုအရ ကင္းလြတ္ေစႏုိင္တဲ့ အတြက္ ၀ိနည္းအလွဴ သုိ႔မဟုတ္
တရားအလွဴေခၚ ဓမၼဒါန အလွဴျဖစ္ျခင္း-တို႕ပါပဲ။
ကထိန္ကို ဘယ္အခ်ိန္မွာ လုပ္ရသလဲဆိုရင္ေတာ့ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ (၁)ရက္ေန႔မွ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔အထိ တစ္လအတြင္းမွာ လုပ္ရတာပါ။
တကယ္ေတာ့ ကထိန္ခင္းတာဟာ လူေတြက
ခင္းရတာမဟုတ္ပါဘူး။ ကထိန္ခင္းတာ ရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ကိစၥသက္သက္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြကေတာ့
ကထိန္သကၤန္း
အလွဴရွင္အျဖစ္ပဲ ခံယူႏုိင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ခင္းတယ္ဆုိတာ သကၤန္းကုိ ေအာက္မွာခ်ခင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။
လက္ရွိအလွဴခံ ရရွိလာတဲ့ ကထိန္သကၤန္းကုိ ၀ိနည္းေၾကာင္းအရ လုိက္နာျပဳက်င့္တာကုိ
ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကထိန္းသကၤန္းဟာ
ဒီေန႔အလွဴခံၿပီး ဒီေန႔ပဲ အၿပီးကံေဆာင္ကာ ခင္းရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔အလွဴခံၿပီး
ေနာက္ေန႔ေတြမွ ခင္းရင္ ကထိန္ခင္းရာ မေျမာက္ပါဘူး။ မသုိးသကၤန္းမွ ကထိန္ခင္းလို႕ရပါတယ္။ မသုိးသကၤန္းဆုိတာ
ညလြန္သြားတဲ့ သကၤန္းမ်ိဳး မဟုတ္တာကုိ ေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သကၤန္းကလဲြၿပီး
တစ္ျခားပစၥည္းမ်ားနဲ႔လည္း ကထိန္ခင္းလုိ႔ မရပါဘူး။ ဒီလုိဆုိေတာ့
တျခားပေပဒသာပင္ သီးၿပီးလွဴတဲ့ အလွဴပစၥည္းမ်ားဟာ အျခံအရံ
လွဴဖြယ္ပစၥည္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီကထိန္သကၤန္းေၾကာင့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားဟာ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ (၁)ရက္ေန႔ကစၿပီး
တေပါင္းလျပည့္ေန႔အထိ (၅)လအတြင္းမွာ ေအာက္ပါ အက်ိဳးတရား ငါးပါးကုိ ရရွိႏုိင္ပါတယ္။
၁။ ထင္ရွားရွိေသာ ရဟန္းကုိ မပန္ၾကားဘဲ ဒါယကာ အိမ္သုိ႔သြားႏုိင္ျခင္း
၂။ တိစီ၀ရိတ္ အဓိ႒ာန္တင္ထားေသာ သကၤန္းကုိ မယူဘဲ သြားႏုိင္ျခင္း
၃။ ထမင္းစားလာပါ၊ မုန္႔စားၾကြပါ စတဲ့ လူ႔အေခၚအေျပာနဲ႔ ပင့္ဖိတ္တဲ့ ဂဏေဘာဇဥ္ကုိ စားႏုိင္ျခင္း
၄။ အလုိရွိတုိင္း အဓိ႒ာန္ ၀ိကပၸနာမျပဳေသာ သကၤန္းကုိ ေဆာင္ႏုိင္ျခင္း
၅။ ကထိန္ခင္းတဲ့ေက်ာင္းမွာ သံဃိက သကၤန္းျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါ ကထိန္အာနိသင္ရတဲ့ ရဟန္းအားလုံး ရယူႏုိင္ျခင္း- ပါပဲ။
လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ကေတာ့ကထိန္သကၤန္း လွဴဒါန္းျခင္းကုိ အေၾကာင္းျပဳၿပီး ရဟန္းေတာ္မ်ား ကထိန္အာနိသင္
အက်ိဳးတရား ငါးမ်ိဳးကုိ ရေစႏုိင္သလုိ ကထိန္သကၤန္း လွဴဒါန္းတဲ့
အလွဴရွင္မ်ားမွာလည္း ထုိအက်ိဳးနဲ႔ ထပ္တူစြာ လြတ္လပ္တဲ့ဘ၀မ်ိဳးမွာ
ျဖစ္ရျခင္း၊ ေထာင္တန္းအခ်ဳပ္အေႏွာင္မွ ကင္းလြတ္ျခင္း၊ စားဖြယ္ေသာက္ဖြယ္
ေပါမ်ားကာ အလုိရွိသလုိ စားသုံးႏုိင္ျခင္း၊ မိမိကုိယ္ကုိ သူတပါးတုိ႔
မလြမ္းမုိးႏုိင္ျခင္း၊ မိမိကသာ ေနရာတကာ အစုိးရျခင္း စေသာ
အက်ိဳးတရားမ်ားကုိလည္း ရရွိေစႏုိင္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ေအာက္ပါ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကိုလဲ ရႏိုင္ပါေသးတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့
၁။ သကၤန္းအလွဴ လွဴဒါန္းခြင့္ရျခင္း (စီ၀ရဒါန)
၂။ သံဃိကအလွဴ လွဴခြင့္ရျခင္း (သံဃိကဒါန)
၃။ ကာလဒါန အလွဴလွဴခြင့္ရျခင္း (ကာလဒါန)
၄။ ဓမၼဒါနအလွဴ လွဴခြင့္ရျခင္း (ဓမၼဒါန)စတဲ့
အက်ိဳးတရားမ်ားပါပဲ။
ကထိန္ကို ဘယ္အခ်ိန္မွာ လုပ္ရသလဲဆိုရင္ေတာ့ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ (၁)ရက္ေန႔မွ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔အထိ တစ္လအတြင္းမွာ လုပ္ရတာပါ။ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္မွ ကထိန္ခင္းလို႕ မရပါဘူး။ အဲဒီလိုေက်ာ္သြားမွ ခင္းရင္ေတာ့ ကထိန္မမည္ေတာ့ပါဘူး။
အေပၚက ဒကာေျပာတဲ့ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္သြားေသာ္လဲ
ပေဒသာပင္ေတြသီးၿပီး အလွဴခံေနတာကေတာ့ ဒီလိုရွိပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ အလွဴ႕ဒကာေတြက သတ္မွတ္ထားတဲ့ ရက္မွာ ကထိန္သကၤန္းလွဴျပီး အဲဒီရက္မွာပဲ ကထိန္ေအာင္ပြဲ လုပ္ၾကပါတယ္။ ဒါကေတာ့ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ေပါ့။
တစ္ခ်ိဳ႕ဒကာကေတာ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ရက္မွာ ကထိန္သကၤန္းလွဴပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကထိန္ေအာင္ပြဲအခမ္းအနားကို မိမိတို႕ၾကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ စည္စည္ကားကား သိုက္သိုက္ျမိဳက္ျမိဳက္နဲ႕ လုပ္ၾကပါတယ္။
ဒါ့ေၾကာင့္ ကထိန္ခင္းတာနဲ႕ ကထိန္ေအာင္ပြဲလုပ္တာ မတူတာပါပဲ။ ကထိန္ခင္းတာက သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ (၁)ရက္ေန႔မွ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔အထိ တစ္လအတြင္းမွာ လုပ္ရတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ကထိန္ေအာင္ပြဲကေတာ့ ၾကိဳက္တဲ့ရက္မွာ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကထိန္ခင္းရာမွာ သကၤန္းကိုသာ ခင္းရတာျဖစ္လို႕ သကၤန္းမွလြဲျပီး က်န္တဲ့ ပေဒသာပင္မွာ သီးထားတဲ့ လွဴဘြယ္ပစၥည္းေတြနဲ႕ ကထိန္ခင္းလို႕ မရပါေၾကာင္း။
မတူတာေလးေတြကို ေျပာပါတယ္။
အရွင္အဂၢဥာဏ (ေမာင္ေနျခည္-လွည္းကူး)
